Piosenki 2022: 20-1

piosenki22-20

20. Małgola, No – Granie na czas Try this!

19. Brutus – Liar Try this!

18. Kelela – Happy Ending Try this!

17. Christine And The Queens – Je Te Vois Enfin Try this!

16. Yeah Yeah Yeahs feat. Perfume Genius – Spitting Off The Edge Of The World Try this!

15. Rina Sawayama – This Hell Try this!

14. Mitski – Love Me More Try this!

13. Raye – Black Mascara Try this!

12. FKA twigs – Killer Try this!

11. Lea Kampmann – If I Ever Made You Cry, I’m Sorry Try this!

10. Zola Jesus – The Fall Try this!

9. Ruth Radelet – Crimes Try this!

8. Porridge Radio – Back To The Radio Try this!

7. Maggie Rogers – Want Want Try this!

6. Luci – Gnarly Try this!

5. Ethel Cain – American Teenager Try this!

4. Ruth Radelet – Stranger Try this!

3. INVSN – Slow Disco Try this!

2. The Big Moon – Wide Eyes Try this!

1. Harry Styles – As It Was Try this!

***
Playlista na YT

Piosenki 2022: 40-21

piosenki22-40

40. The Haunted Youth – I Feel Like Shit And I Wanna Die Try this!

39. The Mars Volta – Vigil Try this!

38. Let’s Eat Grandma – Happy New Year Try this!

37. Oliver Sim – Fruit Try this!

36. Liraz – Roya Try this!

35. Nilüfer Yanya – anotherlife Try this!

34. Billy Nomates – Balance Is Gone Try this!

33. Kae Tempest feat. Kevin Abstract – More Pressure Try this!

32. Desire – Telling Me Lies Try this!

31. Hatchie – Lights On Try this!

30. Montaigne & David Byrne – Always Be You Try this!

29. Metronomy feat. Porridge Radio – Hold Me Tonight Try this!

28. I. Jordan – Always Been Try this!

27. Real Lies – An Oral History Of My First Kiss Try this!

26. Syd – Fast Car Try this!

25. Nanga – Jesień w Pekinie Try this!

24. Jockstrap – Greatest Hits Try this!

23. Big Joanie – In My Arms Try this!

22. Kornél Kovács & Aluna – Follow You Try this!

21. DJ Sabrina The Teenage DJ – A Part Of Me Try this!

Piosenki 2022: 60-41

piosenki22-60

60. Huntly – It’s You I’m Here For Try this!

59. Brodka – Monika Try this!

58. Bree Runway – Somebody Like You Try this!

57. Sky Ferreira – Don’t Forget Try this!

56. Yeah Yeah Yeahs – Burning Try this!

55. Philip Selway – Check For Signs Of Life Try this!

54. Alex Cameron – K Hole Try this!

53. Vitesse X – Us Ephemeral Try this!

52. Sofie Royer – Schweden Espresso Try this!

51. Ravyn Lenae – Xtasy Try this!

50. Club Intl feat. Desire – Ride Try this!

49. Dolores Forever – Funeral Try this!

48. Yung Lean feat. FKA twigs – Bliss Try this!

47. Terror Jr x AOBeats – Be Some Body Try this!

46. MorMor – Chasing Ghosts Try this!

45. Our Shame feat. Linion – Modern Problem Try this!

44. Alvvays – After The Earthquake Try this!

43. Duxius – Dziki Bez Try this!

42. Fontaines D.C. – Jackie Down The Line Try this!

41. Dehd – Bad Love Try this!

Piosenki 2022: 80-61

piosenki22-80

80. Daniel Bélanger – Dormir Dans l’Auto Try this!

79. Sofie Royer – Baker Miller Pink Try this!

78. Marci – Entertainment Try this!

77. Shygirl – Shlut Try this!

76. Faustyna Maciejczuk – Wiatr Try this!

75. Caroline Polachek – Billions Try this!

74. Sudan Archives – Home Maker Try this!

73. Holly Humberstone – London Is Lonely Try this!

72. Romy & Fred again.. – Strong Try this!

71. Delights – 1989 Try this!

70. Christine And The Queens – Looking For Love Try this!

69. Röyksopp – Me&Youphoria Try this!

68. Julia Jacklin – Lydia Wears A Cross Try this!

67. Taylor Swift – Anti-Hero Try this!

66. Eliza Rose & Interplanetary Criminal – B.O.T.A. (Baddest Of Them All) Try this!

65. Sharon Van Etten – Never Gonna Change Try this!

64. Daria Zawiałow, Sokół, Michał Kush – Laura Try this!

63. Horsegirl – Anti-glory Try this!

62. Spiritualized – Always Together With You Try this!

61. Royel Otis – Oysters In My Pocket Try this!

Piosenki 2022: 100-81

piosenki22-100

100. Max Mularczyk – To nie był dobry rok Try this!

99. Rosalía – Candy Try this!

98. Carla dal Forno – Come Around Try this!

97. Stella Donnelly – How Was Your Day? Try this!

96. MisterWives – Easy Try this!

95. Empress Of – Dance For You Try this!

94. Gwenno – N.Y.C.A.W. Try this!

93. Jessie Ware – Free Yourself Try this!

92. Tomasz Makowiecki & Nosowska – Nie ma nas Try this!

91. Omar Apollo – Evergreen (You Didn’t Deserve Me At All) Try this!

90. Nosaj Thing feat. Julianna Barwick – Blue Hour Try this!

89. Muna – What I Want Try this!

88. Lava La Rue – Motel Try this!

87. Charli XCX feat. Rina Sawayama – Beg For You Try this!

86. Sean Nicholas Savage – Comet Try this!

85. Yumi Zouma – In The Eyes Of Our Love Try this!

84. Couch Prints – Impressions Try this!

83. BRVT – Little Wave Try this!

82. Betacam – Yo Nací Para Quererte Try this!

81. Zalia & Kuba Więcek – Sentymenty Try this!

Płyty 2022: 25-1

25rina

RINA SAWAYAMA
Hold The Girl
Try: Frankenstein, Hold The Girl
 

24lcole

LOUISE COLE
Quality Over Opinion
Try: Shallow Laughter / Bitches, I’m Tight
 

23cx

CHARLI XCX
Crash
Try: Used To Know Me, New Shapes
 

22sally

SALLY SHAPIRO
Sad Cities
Try: Forget About You, Believe In Me
 

21ry

RAVYN LENAE
Hypnos
Try: Skin Tight, Xtasy
 

20os

OLIVER SLIM
Hideous Bastard
Try: GMT, Hideous
 

19ao

ANGEL OLSEN
Big Time
Try: Big Time, All The Good Times
 

18tre

TRENTEMOLLER
Memoria
Try: Into The Silence, In The Gloaming
 

17sudan

SUDAN ARCHIVES
Natural Brown Prom Queen
Try: Home Maker, Selfish Soul
 

6reall

REAL LIES
Lad Ash
Try: Ultraviolet, Dream On
 

15bh

BEACH HOUSE
Once Twice Melody
Try: Hurts to Love, Masquerade
 

14molly

MOLLY NILSSON
Extreme
Try: Pompeii, Obnoxiously Talented
 

13ros

ROSALIA
Motomami
Try: Chicken Teriyaki, Saoko
 

12sharon

SHARON VAN ETTEN
We’ve Been Going About This All Wrong
Try: Mistakes, Headspace
 

11harrys

HARRY STYLES
Harry’s House
Try: Late Night Talking, Music For a Sushi Restaurant
 

10zola

ZOLA JESUS
Arkhon
Try: The Fall, Lost
 

9bigm

THE BIG MOON
Here Is Everything
Try: Trouble, This Love
 

8taylorsw

TAYLOR SWIFT
Midnights
Try: Anti-Hero, Bejeweled
 

7yyys

YEAH YEAH YEAHS
Cool It Down
Try: Burning, Wolf
 

16sabr

DJ SABRINA THE TEENAGE DJ
Bewitched!
Try: Call You, A Part Of Me
 

5fkatw

FKA TWIGS
Capri Times
Try: Killer, Meta Angel
 

4-11

SAULT
11
Try: Fight for Love, Glory
 

3littles

LITTLE SIMZ
No Thank You
Try: Heart on Fire, Gorilla
 

2porrradio

PORRIDGE RADIO
Waterslide, Diving Board, Ladder To The Sky
Try: The Rip, Back To The Radio
 

1foss

BJORK
Fossora
Try: Atopos, Sorrowful Soil
 

Płyty 2022: 50-26

50sue

SUEDE
Autofiction
Try: She Still Leads Me, It’s Always the Quiet Ones
 

49nn

NINA NASTASIA
Riderless Horse
Try: This Is Love, Too Soon
 

48hh

HOLLY HUMBERSTONE
Can You Afford To Lose Me?
Try: The Walls Are Way Too Thin, Can You Afford To Lose Me?
 

47bb

BERNARD BUTLER & JESSIE BUCKLEY
For All Our Days That Tear The Heart
Try: The Eagle & The Dove, For All Our Days That Tear The Heart
 

46lets

LET’S EAT GRANDMA
Two Ribbons
Try: Watching You Go, Levitation
 

45nil

NILUFER YANYA
Painless
Try: Stabilise, Midnight Sun
 

44dz

SOFIE BIRCH & ANTONINA NOWACKA
Languoria
Try: Sudany, Pripugale
 

43sof

SOFIE ROYER
Harlequin
Try: Klein-Marx, Schweden Espresso
 

42sof

THE SOFT MOON
Exister
Try: Monster, Become The Lies
 

41hat

HATCHIE
Giving The World Away
Try: Quicksand, This Enchanted
 

40yeu

YEULE
Glitch Princess
Try: Don’t Be So Hard On Your Own Beauty, Too Dead Inside
 

39luc

LUCRETIA DALT
¡Ay!
Try: No tiempo, Atemporal
 

38st

STEVE LACY
Gemini Rights
Try: Bad Habit, Sunshine
 

37cat

CATE LE BON
Pompeii
Try: Typical Love, Wheel
 

36al

ALVVAYS
Blue Rev
Try: Many Mirrors, Very Online Guy
 

35oxy

ALEX CAMERON
Oxy Music
Try: Best Life, Sara Jo
 

34.pan

PANDA BEAR & SONIC BOOM
Reset
Try: Go On, Edge Of The Edge
 

33bj

BIG JOANIE
Back Home
Try: Happier Still, Confident Man
 

32na

NAPHTA
Żałość
Try: Z pomienionym tańcowanie, Pieśń rusalna
 

31spi

SPIRITUALIZED
Everything Was Beautiful
Try: Always Together With You, The Mainline Song
 

30brodka

BRODKA
Sadza
Try: Sadza, Wpław
 

29jock

JOCKSTRAP
I Love You Jennifer B
Try: Concrete Over Water, Glasgow
 

28afg

THE AFGHAN WHIGS
How Do You Burn?
Try: A Line Of Shots, The Getaway
 

27lau

MITSKI
Laurel Hell
Try: Stay Soft, Should’ve Been Me
 

26bey

BEYONCE
Renaissance
Try: Break My Soul, Cuff It
 

Filmy 2022: 10-1

10monica

10. Andrea Pallaoro: Monica

“Monica” mogłaby być filmem Dolana, gdyby Kanadyjczyk umiał się całkowicie wyciszyć, a w ciaśniejszym formacie obrazu, który zwykle daje efekt niemalże wdzierania się w prywatną strefę postaci, nie szukać tylko emocjonalnych fajerwerków. Pallaoro w szalenie intymnym portrecie transpłciowej kobiety (wspaniała Trace Lysette) po latach powracającej na łono rodziny pięknie omija wszystko, co kontrowersyjne. Całkowicie skupia się na bohaterce i pomaga nam ją zrozumieć w całej złożoności jej pokręconej, życiowej ścieżki.

8wszystko2

9. Daniel Kwan, Daniel Scheinert: Wszystko wszędzie naraz (Everything Everywhere All at Once)

Blockbuster, na jaki nie zasługujemy. Inspirowane szalonym kinem sensacyjnym z azjatyckim rodowodem i “Matrixem” “Minari” naszpikowane uderzającą dawką środków odurzających. Karuzela wariackich pomysłów, fabularnych absurdów i niczym niepohamowanej fantazji – czasem tego wszystkiego jest za dużo. Ale za tą niezdrową dawką filmowych atrakcji kryje się mądre kino o tym, jak bardzo można nie ogarniać własnego życia i jak wiele wysiłku trzeba włożyć w to, by choć troszkę zmienić ten stan rzeczy.

8leila

8. Saeed Roustayi: Leila’s Brothers

O rodzinie na skraju przepaści, gdzie prowadzą ją mężczyźni – sędziwy ojciec i synowie, wszyscy mający własne pomysły na to, jak wydać skromny, rodzinny majątek. Każdy mniej roztropny od kolejnego. Głosem rozsądku i najmocniejszym spoiwem w tej familii okazuje się tytułowa Leila, siostra i córka, ale trudno jej przebić się ze swoimi racjami w patriarchalnym, irańskim społeczeństwie. To kino napisane z genialną dbałością o zniuansowaną dramaturgię, bogate w soczyste dialogi, nieoczekiwane zwroty akcji. Zakorzenione w lokalnych kontekstach i zarazem wybitnie uniwersalne.

7sercedebu

7. Laurent Charbonnier, Michel Seydoux: Serce Dębu (Le Chene)

Wyobraźcie sobie idealne kino o tym, czym jest dobre sąsiedztwo, w którym dla własnego spokoju warto respektować i pozostawać uważnym na to, co dzieje się dookoła. W naszym otoczeniu bowiem dzieją się najróżniejsze rzeczy. Gdy coś się rodzi, coś innego przemija. Ktoś próbuje przetrwać, ktoś cieszy się komfortową egzystencją. I co z tego, że rzeczy najważniejszych i prostszych uczą nas mieszkańcy 200-letniego dębu. To czyni ten film jeszcze bardziej magicznym.

6return

6. Li Ruijun: Return to Dust

Dwie rodziny aranżują małżeństwo dwojga zupełnie zbędnych im jednostek. W ich oczach wybrakowanych, ułomnych, brzydkich. Dlatego chętnie się ich pozbywają. Ma i Guiying okazują się jednak dla siebie nawzajem nad wyraz potrzebni. Otaczają się opieką, uczuciem i wsparciem. Ciężkie warunki egzystencji na chińskiej wsi na skraju ekstremalnego ubóstwa i wokół boleśnie obojętnych na ich los ludzi każdego dnia umacniają ich związek, ale też rzucają kolejne przeszkody na ich wspólnej, wyboistej drodze. Małe wielkie kino.

5quietgirl

5. Colm Bairéad: The Quiet Girl (An Cailín Ciúin)

Delikatne i urokliwie wyciszone kino o potrzebie miłości i bliskości. Tym bardziej poruszające, że w centrum tej opowieści umieszczono kilkuletnią, małomówną dziewczynkę. Wychowującą się w zaniedbanym domu, pod nikłym nadzorem agresywnego ojca i rodzącej kolejne dzieci matki, na wakacje zabierają do siebie dalecy krewni. Sami przeżywający najgorszą z tragedii, a mimo to z czułością budujący nić porozumienia z zamkniętym w sobie dzieckiem. Plus najpiękniejsze filmowe zakończenie minionego roku.

4kawalek

4. Michael Koch: Kawałek Nieba (Drii Winter)

Gdzieś pomiędzy antropologicznym esejem o cieniach i blaskach egzystowania na alpejskiej prowincji, kinem przyrodniczym z filtrem Dumonta oraz manifestacyjnym slow cinema o prawie do samostanowienia i walce o życie na własnych zasadach. Przy całej swojej imponującej, emocjonalnej i dramaturgicznej złożoności “Kawałek Nieba” pozostaje filmem formalnie zaskakująco surowym, do bólu zwyczajnym, ale tak niesamowicie ludzkim, że dotykającym najczulszych strun we wnętrzu.

35diablow

3. Lea Mysius: Pięć Diabłów (Les Cinq Diables)

Nie wiem, czy to, że Léa Mysius robi świetne i pod każdym kątem oryginalne filmy jeszcze kogokolwiek powinno dziwić. W “Avie” skupiała się na zanikającym wzroku młodej bohaterki, w “Pięciu Diabłach” – na zapachowej obsesji jeszcze młodszej dziewczynki i jej węchowym zdolnościom do wyniuchiwania rodzinnych tajemnic. To jest po prostu kino totalnie zmysłowe! Przeszłość determinuje w nim teraźniejszość i przyszłość. To zwodnicza baśń, ognisty melodramat i hipnotyzujący horror w jednym. Total Eclipse Of The Heart!

2aftersun

2. Charlotte Wells: Aftersun

Choć “Aftersun” to film o wakacjach ojca i córki na tureckiej riwierze, jego nastrój nie mógł być bardziej daleki od zwykle kojarzącej się z latem słonecznej beztroski. Fundamentem tej opowieści jest bowiem przeszywająca nostalgia. Zbudowana z niewyraźnych wspomnień i zakurzonych artefaktów z przeszłości – wypłowiałych, polaroidowych zdjęć, sponiewieranych upływem czasu kaset wideo czy nagrań audio, które ożywają na naszych oczach. Historia, którą oglądamy, okazuje się bowiem wyblakłą reminiscencją tureckich wakacji z tatą wtedy 11-letniej, dziś już dorosłej Sophie. I tego, co się na tych wczasach (nie) wydarzyło, a co dziewczyna próbuje sobie przypomnieć i przetłumaczyć, patrząc na te nadgryzione zębem czasu memorabilia. Recenzja >>>

1corsage

1. Marie Kreutzer: W gorsecie (Corsage)

Gdy w Cannes jakoś na początku festiwalu oglądałam fabułę Kreutzer, okrutnie niesprawiedliwie upchniętą w pobocznej sekcji Un Certain Regard, przez moment nawet nie przypuszczałam, że oglądam swój film roku. To świetne, błyskotliwe kino, ale 2022 dopiero się rozkręcał. Oczekiwałam i obiecywałam sobie więcej. I się rozczarowałam. Ostatecznie to trzy kobiety (Marie Kreutzer, Charlotte Wells, Lea Mysius) zrobiły mi ten rok. Z tej elitarnej grupy wygrała (dość wyraźnie) Austriaczka. “W gorsecie” nie chce być tylko filmem o kobiecym skrępowaniu w patriarchalnym świecie, ani nawet atrakcyjną, feministyczną przypowiastką ubraną w elegancki i z wyczuciem sfotografowany, historyczny sztafaż. Kobieca perspektywa ma tu znaczenie. Film to przecież dzieło szczególnie kobiet, przenikliwych i piekielnie zdolnych – reżyserki Marie Kreutzer, aktorki Vicky Krieps i operatorki Judith Kaufmann. Ów kryzys wieku średniego, o jaki łatwo posądzić Elżbietę, i te wszystkie dziwactwa, które jeszcze łatwiej odczytywać w kategoriach szaleństwa, ta cała melancholia, na pierwszy rzut oka powodowana poczuciem bezsensu i bezradnością, są jedynie objawami. Uniwersalnymi i łatwymi do przeniesienia na wszelakie czasoprzestrzenne konteksty, w tym też te najbardziej współczesne. Recenzja >>>

Filmy 2022: 20-11

20fabelmans

20. Steven Spielberg: The Fabelmans

Spielberg – wiadomo, nawet gdy filmowo kapitalizuje własne wspomnienia, jest to robota tyleż porządna, ile perfekcyjnie skrojona pod doroczny sezon nagród. Ale porównajcie “Fabelmanów” z “Bardo”. Jeden to absurdalny w swej megalomanii pomnik wystawiony własnej osobie (to o Iñárritu), drugi – czuła, nostalgiczna fabuła, której mocno bijącym sercem nawet nie jest młody Spielberg Sammy Fabelman, ale jego wiecznie w duszy niespokojna matka. Jeden reżyser patrzy na siebie, drugi – za horyzont. To też cudne kino familijne.

19innilu

19. Aleksandra Terpińska: Inni Ludzie

Hip hopowy musical o współczesnej, wielkomiejskiej Polsce – gorzej być nie mogło, prawda? A jednak! To ogląda się tak, jak słucha najlepsze płyty Pezeta czy innego O.S.T.R.ego – z atencją, trwogą i zadziwieniem. Ludzie w Warszawie są najsmutniejsi, a w domach z betonu nie ma wolnej miłości, choć wszyscy jej desperacko szukają. Miejska apokalipsa, która mówi mrocznym, duszącym obrazem i błyskotliwym, okrutnie celnym słowem. Dajcie się ponieść temu bitowi.

18nana

18. Kamila Andini: Nana (Before Now & Then)

Rozciągnięta na przeszłość, przyszłość i teraźniejszość opowieść o spragnionej miłości bohaterce. Andini składa piękny hołd cudownej poetyce kina Wong Kar-Waia, w tę magię obrazów, które zobaczywszy, nie da się zapomnieć, włączając własne konteksty. O tragediach, po których nie można się tak po prostu otrząsnąć. O niepokojach, które burzą wątłe fundamenty jakiegoś porządku. O kobiecej solidarności, która może okazać się najlepszym lekarstwem na zranioną duszę.

17piskle

17. Hanna Bergholm: Pisklę (Hatching)

Familijny horror o hodowaniu swoich własnych potworów, zatruwaniu ciała i umysłów. Gdy w obrębie rodzinnej tkanki buduje się pokryte kolczastym drutem zasieki kuriozalnych oczekiwań, budzą się najdziwniejsze z demonów. Metafora w filmie Bergholm jest jasna i czytelna, ale ponieważ to film, który potrafi być jednocześnie odrzucający i hipnotyzujący (przecież momentami dzieją się tu dość obleśne rzeczy!), ogląda się go z niemałą fascynacją.

16swduch

16. Chema Garcia Ibarra: Święty Duch (Espiritu Sagrado)

Co łączy samozwańczych ufologów z hiszpańskiego Elche, którzy wspólnie budują pomost do – ich zdaniem – totalnego doświadczenia astralnego i podejrzany, wschodnioeuropejski gang handlarzy ludzkimi organami, o którym donoszą media w kontekście zaginięcia kilkuletniej dziewczynki? Garcia Ibarra szuka najbardziej kuriozalnych powiązań, jakie można by sobie wymyśleć. I choć jego film tonie w oparach rozbrajającego absurdu, w swoim finale pozostawia nas w dojmującym mroku.

15decision

15: Park Chan-Wook: Decision to Leave

Nie żyje człowiek i w wyniku tego zajścia losy policyjnego detektywa na zawsze splatają się z piekną i nieustannie podejrzaną o coś małżonką denata. Park Chan-Wook namiętnie pozostaje niezainteresowany kryminalną intrygą (która ma w sobie ponętny urok dawnej, latynoskiej opery mydlanej), za to misternie prowadzi nas po krętym labiryncie ludzkich uczuć i emocji. Nie dajcie się zwieść pozorom – “Podejrzana” to rasowy melodramat zamknięty dla niepoznaki w szczelne ramy policyjnego procedurala.

14alcarras

14. Carla Simon: Alcarras

Sielankowa prowincja, letnie słońce, słodkie brzoskwinie – scenografia (nie)idealna dla opowieści o końcu świata. Dla dorosłych bohaterów filmu Simon, których problemy oglądamy jak w poprzednim filmie tej reżyserki z perspektywy ich dzieci, wiejskie życie to pasmo najtrudniejszych wyborów w palącym zbyt mocno słońcu, gdy ukochane owoce z rodzinnego sadu mają wyjątkowo cierpki smak. Paradoks współczesności – czarnym charakterem w tej opowieści staje się ekologiczna nowoczesność, którą uosabia rozwijająca się prężnie fotowoltaika, zabijająca niechcący rodzinne tradycje.

13trojkat

13. Ruben Ostlund: W trójkącie (Triangle of Sadness)

Nieprzebierająca w środkach satyra, w której kulminacyjnym momencie okrutnie uprzywilejowani beneficjenci (post)kapitalizmu – dosłownie – zostają wrzuceni w radośnie niekontrolowany wodospad fekaliów własnej produkcji. Mnie śmieszy. “W trójkącie” to jednak nie tylko rozkoszny, anarchistyczny karnawał skutków epidemii choroby morskiej. Doprowadził do niego ciąg wielu zdarzeń. I aż trudno uwierzyć, że punktem wyjścia był modowy casting, w którym H&M stał się symbolem mody inkluzywnej, a Balenciaga – poniżającego elitaryzmu.

12c;ose

12. Lucas Dhont: Close

To film o tragicznej w skutkach komunikacyjnej impotencji – dolegliwości iście współczesnej, która potrafi zniszczyć to, co najszczersze, najczulsze i najbardziej właściwe. Dhont ma niezwykły talent do opowiadania historii wyjątkowo prostych, które wybuchają przez swój mocny ładunek emocjonalny. Bliżej młodych bohaterów być się już nie da. Ich rozterki i bolączki stają się naszymi. Tak właśnie kino może uczyć empatii i oduczać zobojętnienia. Film do łzy ostatniej.

11duchy

11. Martin McDonagh: Duchy Inisherin (The Banshees of Inisherin)

Najsmutniejsza komedia roku. Coś umarło, coś się skończyło w zażyłej relacji dwóch mężczyzn, wieloletniej przyjaźni, którą jeden z bohaterów znienacka postanawia drastycznie zakończyć. A ten drugi desperacko będzie chciał ją utrzymać. I tak oto irlandzkie pustkowia stają się miejscem, gdzie rozgrywa się egzystencjalny dramat o tożsamościowym kryzysie, poczuciu bezcelowości istnienia, dramatycznej potrzebie, by życie było jednak czymś więcej niż tylko trwaniem. Tylko duchy nie przeminą.

Filmy 2022: rekomendacje

W tym roku obejrzałam niewiele ponad 250 filmów – to mało. Powód takiego stanu rzeczy jest dość smutny. Wracające po pandemii do normalnego życia kino, nie wróciło w specjalnie spektakularny sposób. Poziom nowych filmów, które miały swoją premierę w tym roku, nie był zbyt wysoki. Na pewno to wina tego, co działo się przez ostatnie prawie 2 lata. Filmów robiło się mniej, często kręcono je w innych niż zwykle warunkach, z mniejszym rozmachem realizacyjnym, kino mniej komercyjne mogło mieć też problemy z finansowaniem bardziej niszowych, wymagających produkcji. Może niektóre świetne projekty jeszcze nie doczekały się realizacji? Rok temu dostaliśmy w spadku dzieła kręcone jeszcze przed pandemią, zamrożone w czasach, kiedy zawieszono kinową dystrybucję i festiwalowy obieg. Gdy w 2021 roku to wszystko zaczęło wracać, doświadczaliśmy rewelacyjnych, filmowych doznań. Teraz zbieramy owoce izolacji, zamknięcia, ograniczeń.

Mimo wszystko tradycyjnie wybrałam 30 tytułów – 10 rekomendacji i top20 moich ulubionych filmów roku. Każdą z produkcji szczerze polecam. Każdą uważam za bardzo udaną, wartościową, ciekawą. To te zdecydowanie najfajniejsze, filmowe momenty tego roku. Wszystkie tytuły, które widziałam w 2022 r. wrzucałam na bieżąco na Letterboxd. Sobie i Wam życzę, by ten rok (nie tylko) filmowo był dużo lepszy niż ten, który już pożegnaliśmy.

metronom

Alexandru Belc: Metronom

Film spod znaku coming-of-age cinema, ale mocno przefiltrowany przez typową dla rumuńskiego kina szorstką poetykę i przede wszystkim przez nieludzkie realia komunistycznego reżimu. Widzę tu trochę wczesnej Marty Meszaros, która w “Metronom” spotyka Mungiu z czasów “4 miesięcy, 3 tygodni, 2 dni”. To bardzo prosta historia, której daleko do brutalności takiego “Przesłuchania” Bugajskiego, ale dlatego, że jej bohaterami są nastolatki wrzucone w sam wir systemowego okrucieństwa, robi się tak strasznie przejmująco.

choranas

Kristoffer Borgli: Chora na siebie (Syk Pike)

Bohaterami tego filmu są ludzie najgorszego sortu – chorobliwi atencjusze, którzy dla poklasku i możliwości zaspokojenia swoich narcystycznych potrzeb nie cofną się przed niczym. Satyra oczywista i filmowo wygodna, bo takich delikwentów niezmiennie wyśmiewa się najłatwiej, ale Borgli tę szyderę uprawia w autentycznie sprytny sposób. Poprzez błyskotliwe dialogi i oryginalne scenki rodzajowe. Można mieć czasem wątpliwości, czy oglądamy jeszcze komedię czy już body horror.

achiara

Jonas Carpignano: A Chiara

Ostatnia i zarazem najbardziej spełniona część kalabryjskiej trylogii Jonasa Carpignano, którą reżyser tworzy od kilku lat. Gorzkie studium ambiwalentnej relacji ojca i córki oraz familijny thriller o toksycznym uzależnieniu od rodzinnych więzi, dla którego mrocznym tłem jest świat mafijnych interesów, zbrodni i porachunków. Ze względu ma swoją narracyjną oszczędność, surowość i naturalizm ogląda się tę historię z ogromnym przejęciem.

fresh22

Mimi Cave: Fresh

Kobieca odpowiedź na “Get Out”, która zaczyna się, jak Netflixowa komedia romantyczna. Bezpardonowa satyra o tym, jakim horrorem (hehe) w dzisiejszych czasach jest randkowanie. A wszystko podkręcone vintage’ową grozą, sadyzmem i okrucieństwem, które spotykało się w B-klasowym kinie lat 90. Przemoc emanuje erotycznymi kontekstami. Mimi Cave wykonała naprawdę fajne gatunkowe salta i fikołki, by wyrwać się ze schematów i filmowych klisz.

marcelmuszelka

Dean Fleischer Camp: Marcel Muszelka w różowych bucikach (Marcel the Shell with Shoes On)

Jeśli nie ma odpowiednich bohaterów, by przeprowadzić nas przez trudne czasy, trzeba takiego wymyślić – najwyraźniej z takiego wniosku wyszedł Dean Fleischer Camp, powołując do życia uroczego Marcela. Jego perypietie to wspaniała lekcja tego, jak w dzisiejszych czasach radzić sobie z samotnością, oswajać własne lęki, jak rozmawiać o tym, co nam w duszy dokucza. Ten film ma właściwości kojące i terapeutyczne.

nanny22

Nikyatu Jusu: Nanny

Zwyciężczyni Sundance 2022 Nikyatu Jusu przybija piątkę z Mati Diop (“Atlantyk” – oj, pamięta się!) i tworzy kipiący od podskórnego napięcia, folkloru i afrykańskich mitologii obyczajowy horror, który bardziej niż straszy, oskarża i piętnuje pewien trudny wycinek rzeczywistości współczesnych migrantów zarobków. W szczególności młodych kobiet, które w teoretycznie lepszym świecie nieustannie nawiedza to, co zostawiły w miejscu, z którego wyjechały.

men22

Alex Garland: Men

Wszyscy mężczyźni są tacy sami – ton tej zwykle oskarżycielskiej w swym tonie wypowiedzi w przeszywającym filmie Garlanda brzmi, jak najgorsza z przepowiedni. Doświadczona traumą, przeżywająca osobistą tragedię i zmagająca się z wewnętrznym bólem kobieta na wietrzej, angielskiej prowincji zamiast ukojenia znajduje tylko przestrzeń dla spotęgowania duchowego napięcia i uwalniania własnych demonów. Trzyma w napięciu i wierci dziurę w głowie.

greatmov

Kiro Russo: El Gran Movimiento

Kino, które mocno wciąga w atmosferę La Paz. Kiro Russo konstruuje naprawdę niezwykłą miejską symfonią, której kakofoniczne dźwięki wypływają z samych trzewi boliwijskiej stolicy. Tarć dumnej, nowoczesnej architektury i szemranych zaułków pełnych zaniedbanych, walących się budynków. Hałaśliwych targów, ruchliwych ulic. Ludzi, którzy każdego dnia walczą o byt w miejskiej dżungli, szukając własnego rytmu, który pozwoli im przetrwać kolejny dzień.

unrest

Cyril Schaublin: Unrueh

O pułapkach technologicznego postępu i zwodniczym powabie nowoczesnych ideologii, które sieją zamęt w wielowiekowej fabryce szwajcarskich zegarów pod koniec XIX wieku. Kostiumowe kino opowiedziane nad wyraz kunsztownie, zgodnie z najszlachetniejszymi regułami slow cinema, a przy tym z tak oryginalnym pomysłem na organizację obrazu w kadrze i (nomem omen) ponadczasowym przesłaniem, że nie można się momentami nie zachwycać.

turkusowa

Maryam Touzani: Turkusowa Suknia (Le Bleu du caftan)

Film utkany z dramaturgicznych niuansów, ładnych metafor i nieprawdopodobnej czułości. Melancholijny, wyciszony i chwytający za serce. Rozpisana głównie na troje pięknych w swym liryzmie aktorów kameralna historia Touzani jest z gatunku tych najprostszych. Opowiada o różnych odcieniach miłości i tego, co jesteśmy dla niej gotowi zrobić.